95 lat temu powsta?o w P?ocku Gimnazjum Polskie - Jagiellonka

Je?li wierzy? kronikarzom, na pocz?tku naszego wieku P?ock sprawia? wra?enie miasta pozornie ospa?ego, z fizjonomi? znudzonego, ale bardzo ?adnie zadrzewionego.Z historii wiemy, ?e nie by?o tak sielsko i cicho, bo ju? w 1905 r. strajki i demonstracje, kt?re mia?y miejsce w Kr?lestwie Polskim, obj??y tak?e P?ock. W ich wyniku w?adze rosyjskie wyda?y zezwolenie na zak?adanie prywatnych szk?? z j?zykiem polskim jako j?zykiem wyk?adowym, zamiast dotychczasowego j?zyka rosyjskiego. „Po wielu zachodach i k?opotach p?ockiemu Oddzia?owi Macierzy Szkolnej uda?o si? na koniec urzeczywistni? projekt za?o?enia Gimnazjum M?skiego w P?ocku. Otwarcie zak?adu nast?pi?o w dniu 4 wrze?nia 1906 r.” – pisa?a ?wczesna prasa (P?occzanin). Nap?yw kandydat?w by? bardzo du?y. Uczniowie wywodzili si? z dawnego gimnazjum rz?dowego, cz??? uczy?a si? dot?d w domu, zg?aszali si? r?wnie? uczniowie z innych guberni. Ju? w pierwszym roku nauki by?o 465 uczni?w. Spo?r?d cz?onk?w ko?a P?ockiej Macierzy Szkolnej wy?oniono komitet w sk?adzie: Jan ?wi?cicki, Eugeniusz P?oski, Adam Grabowski. Ci zacni obywatele P?ocka powierzyli stanowisko dyrektora J?zefowi Dionizemu Szczepa?skiemu, matematykowi. By? absolwentem uniwersytetu w Petersburgu i ojcem s?awnej p??niej pisarki Marii Kuncewiczowej. We wspomnieniach odnotuje ona z sympati? p?ocki epizod biografii. Przedmiot?w by?o chyba wi?cej ni? dzisiaj. Opr?cz j?zyka polskiego, rosyjskiego, ?aciny i j?zyk?w zachodnich tak?e: kosmografia, nauki przyrodnicze, higiena, psychologia i logika, religia katolicka i religia ewangelicko-augsburska, prawoznawstwo nawet slojd czyli szwedzki system wyrabiania zr?czno?ci. Jedynym minusem by?o czesne, dla dzieci z rodzin niezamo?nych bardzo wysokie w klasie wst?pnej 40 rubli, w I – 50, w dalszych od 60 do 100. Nic dziwnego, ?e jeden z pomys?odawc?w polskiej szko?y, znany spo?ecznik ks. Ignacy Lasocki zatroszczy? si? natychmiast o za?o?enie towarzystwa pomocy uczniom. Szko?a by?a tolerancyjna, kszta?ci?a uczni?w r??nych wyzna?, obowi?zywa? jednak do?? surowy regulamin, kt?rego przekroczenie nios?o rozmaite kary i przestrogi, a uczniowie, kt?rzy opu?cili 10% wyk?ad?w musieli zdawa? egzaminy. Wysoki stopie? nauczania sprawi?, ?e ju? w 1909 r. ?wiadectwa Jagiello?czyk?w honorowano na Uniwersytecie Jagiello?skim. Doda? trzeba, ?e w gimnazjum odbywa?y si? poza lekcjami wieczory literackie, wyk?ady, wystawy prac uczniowskich. Z okazji 100 rocznicy urodzin S?owackiego, uczniowie wystawili w Teatrze Miejskim Lil? Wened?. Poniewa? nauka odbywa?a si? w wynaj?tym domu, Rada Opieku?cza, na czele z Aleksandrem Maciesz?, zainicjowa?a budow? w?asnego gmachu. Zakupiono ziemi? od rodziny G?rnickich, przy dawnej ul. Kr?lewieckiej, obecnie 3 Maja. Projekt wykona? w czynie spo?ecznym architekt Czes?aw Zambrzycki. Przer?bek i uzupe?nie? dokona? r?wnie? bezinteresownie p?occzanin in?. W?adys?aw Czechowski. A? nie chce si? wierzy?, ?e kosztuj?cy ponad 93 tys. rubli gmach zosta? wzniesiony ze sk?adek spo?ecznych. Ofiarne spo?ecze?stwo p?ockie ?wiadczy?o dary na rzecz polskiej szko?y. Trzy tysi?ce rubli ofiarowa?a Maria Macieszyna. Gmach zosta? uko?czony w niewiarygodnym tempie. Od uchwa?y o budowie (23 luty 1912) do uko?czenia (3 wrze?nia 1913) min??o niewiele czasu. Uczniowie Gimnazjum Polskiego konspiracj? rozpoczynali niemal jednocze?nie z nauk?. Zebrania samokszta?ceniowe przypominaj?ce spotkania wile?skich filomat?w przekszta?ci?y si? p??niej w konspiracyjny oddzia? Strzelca. Z tych samych m?odych ludzi ju? poza szko?? zbudowany zosta? I oddzia? POW. To Jagiello?czycy w g??wnej mierze utworzyli kompani? ochotnik?w, kt?ra ?witem 8 kwietnia 1915 r., opu?ciwszy szko?? i rodzin? wyruszy?a do legion?w J?zefa Pi?sudskiego, na przek?r niech?ci spo?ecze?stwa P?ocka, kt?ra jak odnotowa?a w swoim pami?tniku Maria Macieszyna, wyznawa?o dewiz? – najpierw rz?d, potem wojsko. Mimo tego jeden z ochotnik?w, najs?awniejszy ucze? W?adys?aw Broniewski – Orlik, przejdzie ca?y szlak bojowy swego pu?ku, awansuj?c najpierw do stopnia sier?anta i stanowiska dow?dcy plutonu; po kryzysie przysi?gowym b?dzie internowany w Szczypiornie. Po wyj?ciu z wojska w 1918 r. zda? Broniewski jako ekstern matur?, ale ju? w listopadzie tego? roku zn?w znajdzie si? w drodze: na Ukrainie, ?otwie, pod Lwowem, a w 1920 r. pod Bia?ymstokiem i Bitwie nad Niemnem. Oznaczony Krzy?em Virtuti Militari otrzyma? te? cztery Krzy?e Walecznych i nominacj? na kapitana. Wybra? jednak literatur?. Jagiellonk? wybudowano jako nowoczesn? szko??, najbardziej nowoczesn? spo?r?d wzniesionych w P?ocku przed I wojn? ?wiatow?. W 1925 r. powsta?a tu pierwsza w Polsce ?a?nia mi?dzyszkolna. W mi?dzywojniu szko?a chlubi?a si? aparatem projekcyjnym do wy?wietlania film?w d?wi?kowych. Klub sportowy mia? a? siedem sekcji m.in. jazd? konn?, wio?larstwo, szermierk?. Po odzyskaniu niepodleg?o?ci szko?a przesz?a do resortu Ministerstwa Wyzna? Religijnych i O?wiecenia Publicznego, aktem 1 listopada 1918 zosta?a upa?stwowiona, zacz??a nosi? nazw? Kr?lewsko Polskie Gimnazjum im. kr?la W?adys?awa Jagie??y, p??niej (1934 r.) Pa?stwowe Gimnazjum i Liceum im. kr?la W?adys?awa Jagie??y. Kolejnymi dyrektorami byli: J?zef Szczepa?ski, Adam Grabowski, Konstanty D?browski, Boles?aw Srokowski, Marian Na??cz, W?adys?aw Adamski, Jan Przyszlak, Tadeusz Ko?odziejak, Tomasz Klicki, Tadeusz Ferens i aktualnie Roman Balcerski. Tradycj? szko?y jest wydawanie czasopisma, od Ech Szkolnych i M?odzi Id? (gdzie debiutowa? Broniewski, podpisuj?c swe wiersze i artyku?y pseudonimami Orlik i Jan Czamara) poprzez G?os Polskiej M?odzie?y a? do Jagiello?czyka i najnowszych wyda? Zeszyt?w Jagiello?skich. Od dziesi?ciu lat Jagiellonka uczestniczy w wymianie mi?dzynarodowej m?odzie?y. Najd?u?sz? tradycj? (od 1986 r.) ma wsp??prac? z Bertolt Brecht Schule w Darmstadt; klasy z j?zykiem w?oskim utrzymuj? kontakty ze szko?? w Forli. Do grupy zaprzyja?nionych szk?? do??czy?o Auxerre. W pa?dzierniku Jagiello?czycy pojad? z rewizyt? do Francji. Na pocz?tku listopada rozpoczn? si? rocznicowe uroczysto?ci. Lena Szatkowska