90 lat mojego życia

– Nieczęsto się zdarza, żeby muzeum organizowało tak niezwykłą promocję – mówił podczas spotkania z Genowefą Rychlik dr Tomasz Kordala. Genowefa Rychlik, niedługo 91-letnia mieszkanka Płocka, jest autorką autobiograficznej powieści Przepłacony bilet, którą przedstawiła gościom zebranym w Muzeum Mazowieckim. Fragmenty książki przeczytał dyrektor teatru Marek Mokrowiecki.
Sama historia powstania tej książki mogłaby być materiałem na następną publikację. Do redakcji „TP” Genowefa Rychlik trafiła z powodu bardzo przykrego wydarzenia. Przyszła z prośbą, aby opisać, ku przestrodze dla innych, jak została oszukana przez złodziei, wyłudzających pieniądze na tzw. „wnuczka”. Straciła dużą sumę pieniędzy, które musiała pożyczyć z banku, dobre samopoczucie i wiarę w istnienie życzliwych ludzi. Po publikacji artykułu i kilku spotkaniach z panią Genowefą redaktor Lena Szatkowska, która zredagowała książkę, zainteresowała się jej losami. Przeżycia wojenne pani Rychlik okazały się historią wartą ocalenia. Kiedy autorka w swoich zasobach odnalazła jeszcze autentyczny pamiętnik męża – żołnierza 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej, postanowiono poszukać sponsora i spróbować wydać całą opowieść w formie książki. Do jej wydania przyczyniło się kilka osób, którym autorka serdecznie dziękowała podczas promocji. Mecenasem została firma Peklimar, która pokryła niezbędne koszty. Ulgowo potraktowała autorkę płocka Drukarnia Mediakolor. Artysta-plastyk Jerzy Mazuś zaprojektował ładną okładkę. Dzięki życzliwości Michała Twardego, Barbary Chrzanowskiej z delegatury Urzędu Marszałkowskiego i dyrektora Muzeum Mazowieckiego Leonarda Sobieraja mogła się odbyć promocja książki. Cały dochód ze sprzedanych egzemplarzy został przekazany Genowefie Rychlik, aby pomóc jej w spłacie długu. – Znaleźli się ludzie, którzy docenili moje cierpienia, moje lata, moje przeżycia. Chcę oficjalnie wszystkim podziękować – powiedziała podczas spotkania autorka.
Książka Genowefy Rychlik opisuje historię jej życia od dzieciństwa spędzonego w Bielsku, przez dramatyczne losy wojenne – przymusową deportację do Prus Wschodnich, pobyt w obozie Hohenbruch, pracę w Suwałkach, aż po zamieszkanie na Ziemiach Odzyskanych, a potem w Płocku (od 1964 roku). Różnorodne wydarzenia i postacie pojawiające się w tej publikacji składają się na prywatny świat z XX wieku, w który wkroczyła wojna, zmieniając na zawsze losy wielu ludzi, w tym i autorki. Wspomnienia przedstawicielki pokolenia, któremu przyszło dorastać i żyć w tak trudnym i burzliwym okresie, są ciekawe i warte poznania. Szczególnie zależało autorce, aby książka trafiła do młodych czytelników, którzy coraz bardziej oddalają się od tamtych czasów. – Niech młodzi czytelnicy zobaczą, jak kiedyś cierpiała młodzież. Teraz macie wszystko: kochanych rodziców, różne przywileje, dziecinne i dorosłe, wspaniałe szkoły. W moim pokoleniu było trudniej. Życie było cięższe. Weźcie pod uwagę, że trzeba być dobrym Polakiem i dobrym przyjacielem, a wtedy nasza Ojczyzna będzie lepsza. Najważniejsze w życiu jest, żeby ludzie się wzajemnie kochali i darzyli szacunkiem – mówiła Genowefa Rychlik.
W książce „Przepłacony bilet”, oprócz historii Genowefy Rychlik, znajdziemy niezwykły tekst – wspomnienia wojenne jej męża, żołnierza 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej, będący fragmentem autentycznego pamiętnika, opowiadającym o wrześniu 1939 roku. Józefowi Rychlikowi, członkowi mało znanej formacji zwiadowców – kolarzy, towarzyszymy na froncie Wieluń – Widawa i podczas obrony Modlina. Barwne opowieści o nocnych wypadach, przeplatają się z chwilami zwątpienia, zabawne scenki z życia kompanii – przemieniają się w długie, wyczerpujące marsze, odwroty, ucieczki. Wspomnienia Rychlika zaciekawią nie tylko czytelników, którzy szukają wartkiej historii, ale także wszystkich zainteresowanych przebiegiem działań wojennych na frontach II wojny światowej w Polsce. Warto zwrócić uwagę zwłaszcza na opis kilkunastodniowej obrony twierdzy Modlin.
Genowefa Rychlik (Reszczyńska) urodziła się w 1920 roku w Bielsku. Do ukończenia piętnastu lat uczyła się w tamtejszej szkole podstawowej. 3 marca 1941 roku została wywieziona do pracy przymusowej do Prus Wschodnich. Znalazła się w gospodarstwie rolnym we wsi Rumschen. Po ucieczce trafiła do obozu w Hohenbruch (dziś obwód kaliningradzki), a potem do Suwałk. Tam doczekała wkroczenia wojsk radzieckich zimą 1945 roku. Pod koniec kwietnia powróciła do Bielska. Rozpoczęła pracę i poślubiła Józefa Rychlika – uczestnika wojny 1939 roku w 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej. Wraz z nim przez długi czas mieszkała na Ziemiach Odzyskanych, we wsi Tolniki (powiat Reszel). W 1964 roku Rychlikowie osiedlili się w Płocku. Genowefa Rychlik pracowała m.in. w PKS-ie. Działała w Lidze Kobiet, była ławnikiem i kuratorem społecznym. Obecnie jest członkiem Związku Kombatantów Rzeczpospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych.    (m.a.)