120 lat Płockiego Towarzystwa Muzycznego im. Wacława Lachmana

Historia wielokrotnie dowiodła, że do stworzenia ważnego dzieła wystarczy kilka wyjątkowych osób, które połączy wspólna pasja. W 1900 roku garstka społeczników zainteresowanych muzyką i upowszechnianiem kultury muzycznej powołała Płockie Towarzystwo Muzyczne. O nich, ich następcach oraz największych osiągnięciach opowiada ekspozycja w Książnicy Płockiej. Wystawa „Płock pro musica” została zorganizowana z okazji 120-lecia powstania PTM.

Wielkoformatowe plansze i plakaty zapowiadające koncerty przywołują sylwetki prezesów i działaczy Towarzystwa oraz przypominają znakomitych solistów, którzy podczas tych koncertów występowali. W gablotach znajdują się partytury (np. „Tryptyk płocki” Marcina Kamińskiego), podręczniki do nauki gry i utwory skomponowane przez Piaska. – Spośród tysięcy fotografii, dokumentów i pamiątek, które przeglądaliśmy przygotowując wystawę, trzeba było dokonać trudnego wyboru – powiedział otwierając ekspozycję prezes PTM Andrzej Sumliński. Wiele zdjęć znalazło się w okolicznościowym katalogu „Płock pro musica. 120-lecie Płockiego Towarzystwa Muzycznego im. Wacława Lachmana”.
Historię Towarzystwa, jego działalność i najznakomitszych członków przypomniał na wernisażu wiceprezes PTM ks. dr Andrzej Leleń. Zwrócił uwagę, że korzeni kultury muzycznej w Płocku należy szukać już w średniowieczu. Wtedy to na Tumskim Wzgórzu działało skryptorium, gdzie przepisywano również księgi muzyczne wykorzystywane w liturgii. Najwyższy poziom Płock osiągnął w okresie baroku, dzięki powołanej w 1642 roku Kapeli Katedralnej. – To wielkie dziedzictwo ludzie uświadamiali sobie szczególnie w okresie niewoli narodowej. Instytucje społeczne pod przykrywką rozmaitej działalności tak naprawdę promowały polskość. Nie inaczej było z Płockim Towarzystwem Muzycznym – podkreślił ks. Leleń.
Szczególne znaczenie dla edukacji muzycznej w naszym mieście miała powołana w 1917 roku Biskupia Szkoła Organistowska. Działała aż do wybuchu II wojny światowej. W okresie dwudziestolecia była jedyną w Płocku placówką średniego stopnia edukacji muzycznej. Kształciła dobrych organistów i muzyków, którzy niejednokrotnie kontynuowali naukę w konserwatoriach. Śpiewu gregoriańskiego uczył ks. Kazimierz Starościński, absolwent Papieskiej Szkoły Muzycznej w Rzymie, który w latach 30. prowadził chór Płockiego Towarzystwa Muzycznego. Jego kompozycja wygrała w 1937 roku konkurs na wykonywany do dziś hejnał Płocka. Najwybitniejszym wychowankiem Szkoły Organistowskiej był kompozytor, pedagog i rektor PWSM w Warszawie Tadeusz Paciorkiewicz, uczeń Faustyna Piaska. Jemu Płock zawdzięcza powstanie w 1945 roku Ludowego Instytutu Muzycznego – pierwszej szkoły muzycznej w mieście. Prezesem Zarządu został adwokat Kazimierz Askanas.

Dla muzyki, dla płocczan
Płockie Towarzystwo Muzyczne ukonstytuowało się 24 września 1900 roku pod egidą mecenasa Jana Święcickiego.

Lena Szatkowska
fot.  archiwum KP